สิทธิปกครองบุตรเมื่อหย่าร้าง ศาลพิจารณาจากอะไร ฝ่ายไหนได้เปรียบ?

เมื่อความรักของพ่อแม่จบลง แต่ความเป็นพ่อแม่ยังคงอยู่ ปัญหาใหญ่และอ่อนไหวที่สุดที่ตามมาเสมอคือความขัดแย้งเรื่อง “สิทธิอำนาจปกครองบุตร” หลายคนมักเข้าใจคลาดเคลื่อนว่า กฎหมายมักเข้าข้างฝ่ายแม่เสมอ หรือฝ่ายที่มีฐานะร่ำรวยกว่าย่อมได้เปรียบ แต่ในความเป็นจริงแล้วการพิจารณาคดีครอบครัวของศาลไทยมีความลึกซึ้งกว่านั้นมากครับ

หลักกฎหมายที่ศาลใช้พิจารณา

ศาลจะพิจารณาโดยยึดหลัก “ความผาสุกและประโยชน์สูงสุดของบุตรเป็นสำคัญ” ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1520 โดยมองภาพรวมทั้งหมดของชีวิตเด็ก ไม่ใช่แค่มิติเรื่องเงิน ศาลจะให้เจ้าหน้าที่จากสถานพินิจและคุ้มครองเด็กฯ ลงพื้นที่สืบเสาะประวัติ สภาพแวดล้อม ความมั่นคงทางอารมณ์ และเวลาที่พ่อหรือแม่สามารถทุ่มเทดูแลลูกได้จริง

ปัจจัยที่ทำให้เสียเปรียบในคดี

หากฝ่ายหนึ่งมีฐานะดีมากแต่มีพฤติกรรมติดการพนัน ใช้ความรุนแรง หรือไม่มีเวลาให้ลูก ศาลก็จะไม่มอบสิทธิอำนาจปกครองให้เด็ดขาด ความผูกพันและความใกล้ชิดที่สั่งสมมาตั้งแต่แรกเกิดมีน้ำหนักสำคัญในการพิจารณาของศาลเสมอครับ

สิทธิเยี่ยมเยียนบุตรของฝ่ายที่ไม่ได้ปกครอง

แม้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะไม่ได้สิทธิปกครองบุตรแต่เพียงผู้เดียว กฎหมายก็ยังคุ้มครอง “สิทธิในการติดต่อและเยี่ยมเยียนบุตรตามสมควร” เสมอ การต่อสู้คดีเรื่องสิทธิเด็กจึงไม่ใช่การสาดโคลนเอาชนะกัน แต่เป็นการพิสูจน์ให้ศาลเห็นว่าใครคือบุคคลที่จะสร้างพื้นที่ปลอดภัยและส่งเสริมพัฒนาการของเด็กได้ดีที่สุดครับ