คำถามที่เจอบ่อยจากเจ้าของธุรกิจในหาดใหญ่คือ จะจ้างฝรั่งมาสอนภาษา จ้างเชฟชาวมาเลเซีย หรือรับวิศวกรต่างชาติเข้าบริษัท ต้องเตรียมอะไรบ้าง คำตอบสั้นคือ ต้องเตรียมเอกสารสองฝั่งพร้อมกัน ฝั่งบริษัทผู้จ้างและฝั่งตัวลูกจ้าง ขาดฝั่งใดฝั่งหนึ่งยื่นไม่ผ่านครับ
บทความนี้เขียนจากมุมนายจ้าง เพราะในทางปฏิบัติคนที่ต้องวิ่งเอกสารส่วนใหญ่คือฝ่ายบุคคลหรือเจ้าของกิจการ ไม่ใช่ตัวชาวต่างชาติเอง
ก่อนเตรียมเอกสาร ตรวจ 2 เรื่องนี้ก่อน
เรื่องแรก ตำแหน่งงานนั้นคนต่างด้าวทำได้หรือไม่ กฎหมายไทยมีบัญชีงานที่สงวนไว้สำหรับคนไทย ถ้าตำแหน่งที่จะจ้างเข้าข่ายงานต้องห้าม ต่อให้เอกสารครบก็ไม่ผ่าน ต้องปรับลักษณะงานหรือชื่อตำแหน่งให้ถูกต้องตั้งแต่ต้น
เรื่องที่สอง วีซ่าของลูกจ้างเป็นประเภทที่ทำงานได้หรือไม่ ใบอนุญาตทำงานออกให้เฉพาะคนที่ถือวีซ่าประเภทที่อนุญาตให้ทำงาน โดยทั่วไปคือ Non-Immigrant B ถ้าลูกจ้างเข้ามาด้วยวีซ่าท่องเที่ยว หรือเข้าแบบยกเว้นวีซ่าอย่างที่ชาวมาเลเซียนิยม ต้องจัดการเรื่องวีซ่าให้เรียบร้อยก่อน ไม่อย่างนั้นเอกสารกองใหญ่ที่เตรียมไว้จะเสียเปล่า
เอกสารฝั่งบริษัทผู้จ้าง
รายการต่อไปนี้คือชุดที่ถูกขอเป็นประจำ แต่ละสำนักงานจัดหางานอาจขอเพิ่มหรือลดตามประเภทกิจการ
- หนังสือรับรองบริษัทที่ออกไม่นานเกินกำหนด พร้อมวัตถุประสงค์ที่สอดคล้องกับงานที่จะจ้าง
- บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น
- ทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และหลักฐานการยื่นภาษีของบริษัท
- งบการเงินปีล่าสุด
- หลักฐานการจ้างพนักงานคนไทย เช่น แบบนำส่งเงินสมทบประกันสังคม
- แผนที่ตั้งสำนักงาน และรูปถ่ายสถานประกอบการ
- หนังสือมอบอำนาจ ถ้าให้คนอื่นยื่นแทนกรรมการ
จุดที่ถูกตีกลับบ่อยคือ หนังสือรับรองบริษัทเกินอายุที่เจ้าหน้าที่รับ และ วัตถุประสงค์บริษัทไม่มีข้อที่ครอบคลุมงานที่จะจ้าง ตัวอย่างเช่น บริษัทจดวัตถุประสงค์เป็นค้าปลีกอย่างเดียว แต่จะจ้างครูสอนภาษา แบบนี้ต้องแก้วัตถุประสงค์ก่อน
เอกสารฝั่งลูกจ้างต่างชาติ
- หนังสือเดินทางฉบับจริง พร้อมหน้าวีซ่าและตราประทับขาเข้าล่าสุด
- รูปถ่ายตามขนาดที่กำหนด
- ใบรับรองแพทย์จากโรงพยาบาลหรือคลินิกในไทย ที่ระบุว่าไม่เป็นโรคต้องห้ามตามกฎหมาย
- วุฒิการศึกษาและประวัติการทำงาน โดยเฉพาะตำแหน่งที่ต้องใช้ความเชี่ยวชาญเฉพาะ
- ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ ถ้าเป็นงานที่กฎหมายกำหนด
- สัญญาจ้างที่ระบุตำแหน่ง หน้าที่ เงินเดือน และสถานที่ทำงานชัดเจน
เอกสารภาษาต่างประเทศมักต้องแปลเป็นไทยและรับรองการแปล ส่วนวุฒิการศึกษาจากบางประเทศอาจถูกขอให้ผ่านการรับรองจากสถานทูตหรือกรมการกงสุลด้วย ข้อนี้ทำให้คนพลาดเวลาบ่อยที่สุด เพราะกว่าจะรู้ว่าต้องรับรอง ก็ถึงวันนัดแล้ว
ยื่นแล้วเกิดอะไรขึ้นต่อ
หลังยื่นที่สำนักงานจัดหางานจังหวัดสงขลา เจ้าหน้าที่จะตรวจเอกสารและอาจนัดให้ลูกจ้างมาแสดงตัว เมื่ออนุมัติแล้วจะได้ใบอนุญาตทำงานที่ระบุนายจ้าง ตำแหน่ง และสถานที่ทำงานตายตัว
ตรงนี้สำคัญ ใบอนุญาตทำงานผูกกับนายจ้างและตำแหน่งที่ระบุไว้ ถ้าย้ายให้ลูกจ้างไปทำสาขาอื่น เปลี่ยนตำแหน่ง หรือให้ทำงานให้อีกบริษัทในเครือ ต้องแจ้งแก้ไขก่อน ไม่ใช่ทำไปก่อนแล้วค่อยแจ้ง
และหลังได้ใบอนุญาตทำงาน ยังต้องกลับไปที่ตรวจคนเข้าเมืองเพื่อขยายเวลาพำนักให้สอดคล้องกับใบอนุญาตทำงานอีกขั้นหนึ่ง สองใบนี้ต้องเดินคู่กันตลอด หมดอายุไม่พร้อมกันเมื่อไร มีปัญหาเมื่อนั้น
นายจ้างมีหน้าที่อะไรหลังจ้างแล้ว
หลายบริษัทคิดว่าได้ใบอนุญาตแล้วจบ ความจริงนายจ้างยังมีหน้าที่แจ้งการจ้างและแจ้งการพ้นจากงานของคนต่างด้าวต่อหน่วยงานภายในกำหนด และต้องดูแลให้ลูกจ้างทำงานตามที่ระบุในใบอนุญาตเท่านั้น ถ้าปล่อยให้ทำงานนอกขอบเขต ความรับผิดตาม พระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 ตกอยู่กับนายจ้างด้วย ไม่ใช่ลูกจ้างคนเดียว
ควรจ้างทนายไหม
ถ้าบริษัทเคยจ้างคนต่างชาติมาแล้ว เอกสารครบ และตำแหน่งงานชัดเจน ฝ่ายบุคคลยื่นเองได้ครับ ที่ควรมีทนายดูคือกรณีบริษัทจ้างครั้งแรก บริษัทเพิ่งจดทะเบียน ลูกจ้างเปลี่ยนนายจ้างมาจากที่อื่น หรือลูกจ้างเคยมีประวัติพำนักเกินกำหนด เพราะกรณีพวกนี้เจ้าหน้าที่จะดูละเอียดกว่าปกติ และการยื่นผิดหนึ่งครั้งหมายถึงเสียเวลาอีกหลายสัปดาห์
RPN Legal Office ดูแลเรื่องนี้ให้บริษัทในหาดใหญ่และสงขลา ตรวจเกณฑ์ของบริษัทก่อนยื่น วางลำดับวีซ่ากับใบอนุญาตทำงานให้ต่อกันได้ และเตือนก่อนถึงกำหนดต่ออายุ อ่านรายละเอียดบริการได้ที่หน้า วีซ่าและใบอนุญาตทำงานชาวต่างชาติ ครับ
