เรื่องผู้บริโภคที่เข้ามาที่สำนักงานบ่อยที่สุดสองเรื่องคือ ประกันไม่จ่าย กับ ดอกเบี้ยแพงผิดปกติ ทั้งสองเรื่องมีหน่วยงานกำกับดูแลที่รับเรื่องฟรี และมีกฎหมายที่เข้าข้างผู้บริโภคมากกว่าที่คนส่วนใหญ่คิด แต่ต้องรู้ว่าไปทางไหนครับ
ส่วนที่ 1 ประกันปฏิเสธเคลม
ขั้นแรก ขอหนังสือปฏิเสธเป็นลายลักษณ์อักษร
การปฏิเสธทางโทรศัพท์หรือทางไลน์ใช้เป็นหลักฐานยาก ให้ขอหนังสือปฏิเสธที่ระบุ เหตุผลและข้อสัญญาที่อ้าง บริษัทมีหน้าที่ออกให้ เมื่อได้มาแล้วอ่านเทียบกับกรมธรรม์ เหตุที่บริษัทอ้างบ่อยและมักโต้แย้งได้คือ
- ไม่แถลงข้อมูลสุขภาพตอนสมัคร โต้แย้งได้ถ้าโรคที่เคลมไม่เกี่ยวกับข้อมูลที่ว่าปกปิด ถ้าตัวแทนเป็นคนกรอกใบสมัครให้ หรือถ้าบริษัทบอกล้างสัญญาเกินกำหนดเวลาตามกฎหมาย
- เป็นโรคที่เป็นมาก่อนทำประกัน บริษัทต้องพิสูจน์ ไม่ใช่แค่สันนิษฐานจากอายุหรืออาการ
- ข้อยกเว้นในกรมธรรม์ ต้องเป็นข้อยกเว้นที่เขียนไว้ชัดและผู้เอาประกันมีโอกาสรู้ ข้อความคลุมเครือตีความเป็นคุณแก่ผู้เอาประกัน
- แจ้งเคลมช้า โต้แย้งได้ถ้าความล่าช้าไม่ได้ทำให้บริษัทเสียหาย
ขั้นที่สอง ร้องเรียน คปภ.
สำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ.) รับเรื่องร้องเรียนฟรี ผ่าน สายด่วน 1186 เว็บไซต์ หรือสำนักงาน คปภ. ในจังหวัด ซึ่งสงขลามีสำนักงานภาคอยู่ เอกสารที่ใช้คือกรมธรรม์ หนังสือปฏิเสธ เอกสารการรักษาหรือความเสียหาย และหลักฐานการติดต่อกับบริษัท
คปภ. จะตรวจเอกสารและข้อกฎหมาย ซึ่งตามแนวปฏิบัติใช้เวลาอย่างน้อยประมาณ 15 วัน แล้วเรียกบริษัทมาชี้แจงและไกล่เกลี่ย บริษัทประกันให้น้ำหนักกับเรื่องที่ผ่าน คปภ. มากกว่าเรื่องที่ลูกค้าต่อว่าเอง เพราะเกี่ยวกับใบอนุญาตของบริษัท คดีจำนวนมากจบที่ขั้นนี้
ขั้นที่สาม อนุญาโตตุลาการหรือศาล
ถ้าไกล่เกลี่ยไม่สำเร็จ เลือกได้ระหว่างเสนอข้อพิพาทต่ออนุญาโตตุลาการของ คปภ. ซึ่งเร็วและผู้เอาประกันไม่เสียค่าใช้จ่าย หรือฟ้องศาลเป็นคดีผู้บริโภค ซึ่งเรียกดอกเบี้ยและค่าเสียหายอื่นได้ด้วย ทนายจะช่วยดูว่าวงเงินและข้อพิพาทเหมาะกับทางไหน
ส่วนที่ 2 ดอกเบี้ยเกินเพดาน
เพดานที่กฎหมายกำหนด
ดอกเบี้ยไม่ได้คิดเท่าไรก็ได้ แต่ละประเภทหนี้มีเพดาน
| ประเภท | เพดานต่อปี |
|---|---|
| กู้ยืมทั่วไประหว่างบุคคล รวมเงินกู้นอกระบบ | ไม่เกินร้อยละ 15 |
| บัตรเครดิต | ไม่เกินร้อยละ 16 |
| สินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับ | ไม่เกินร้อยละ 25 |
| สินเชื่อรายย่อยเพื่อการประกอบอาชีพ (นาโนไฟแนนซ์) | ไม่เกินร้อยละ 33 |
| ดอกเบี้ยผิดนัดตามกฎหมาย เมื่อสัญญาไม่ได้กำหนด | ร้อยละ 5 |
ตัวเลขของสินเชื่อภายใต้การกำกับมาจากประกาศของธนาคารแห่งประเทศไทยและเปลี่ยนได้ ส่วนร้อยละ 15 สำหรับการกู้ยืมทั่วไปมาจาก พระราชบัญญัติห้ามเรียกดอกเบี้ยเกินอัตรา ซึ่งกำหนดโทษอาญาแก่ผู้ให้กู้ที่เรียกเกิน และดอกเบี้ยผิดนัดร้อยละ 5 มาจากการแก้ไขประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เมื่อปี 2564
ผลของการคิดเกิน
สำหรับการกู้ยืมทั่วไป ถ้าดอกเบี้ยเกินร้อยละ 15 ต่อปี ข้อตกลงเรื่องดอกเบี้ยตกเป็นโมฆะทั้งหมด ไม่ใช่ลดลงมาเหลือร้อยละ 15 ผู้กู้ยังต้องคืนเงินต้น แต่ไม่ต้องจ่ายดอกเบี้ยตามสัญญา และดอกเบี้ยที่จ่ายเกินไปแล้วมีแนวทางให้นำมาหักจากเงินต้นได้ นี่คือเหตุผลที่คนที่กู้นอกระบบมักพบว่าจ่ายเงินต้นครบไปนานแล้วโดยไม่รู้ตัว
ร้องเรียนที่ไหน
- สถาบันการเงินและผู้ให้บริการสินเชื่อภายใต้การกำกับ ร้องเรียนที่ ศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย โทร 1213
- สัญญาผู้บริโภคทั่วไป เช่น เช่าซื้อ ผ่อนสินค้า ร้องเรียนที่ สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) โทร 1166
- เงินกู้นอกระบบที่มีการข่มขู่ทวงหนี้ แจ้งความที่สถานีตำรวจ และร้องเรียนพฤติกรรมทวงหนี้ที่ผิดกฎหมายได้ที่ที่ว่าการอำเภอ
ฟ้องคดีผู้บริโภค ง่ายกว่าที่คิด
ทั้งเรื่องประกันและเรื่องสินเชื่อ ฟ้องได้ในฐานะ คดีผู้บริโภค ซึ่งมีข้อได้เปรียบ
- ผู้บริโภคไม่เสียค่าธรรมเนียมศาลเมื่อเป็นฝ่ายฟ้อง
- ยื่นฟ้องด้วยวาจาต่อเจ้าพนักงานคดีได้ โดยไม่ต้องร่างคำฟ้องเอง
- ภาระพิสูจน์ในข้อเท็จจริงที่อยู่ในความรู้เห็นของผู้ประกอบการ เช่น ข้อมูลในระบบของบริษัท ตกอยู่ที่ผู้ประกอบการ
- ศาลสั่งให้ผู้ประกอบการจ่ายค่าเสียหายเชิงลงโทษเพิ่มได้ ถ้าจงใจเอาเปรียบ
ที่ควรมีทนายคือกรณีวงเงินสูง กรณีที่ต้องคำนวณดอกเบี้ยย้อนหลังหลายปี และกรณีที่บริษัทฟ้องเรามาก่อน เช่น ถูกฟ้องเรียกหนี้บัตรเครดิตหรือเช่าซื้อ ซึ่งเรายกเรื่องดอกเบี้ยเกินเพดานขึ้นต่อสู้ได้ อ่านเรื่องถูกฟ้องหนี้บัตรเครดิตได้ที่บทความ เป็นหนี้บัตรเครดิตจนโดนหมายศาล
RPN Legal Office รับตรวจกรมธรรม์และสัญญาสินเชื่อ ร่างหนังสือร้องเรียน และดำเนินคดีผู้บริโภคในศาลจังหวัดสงขลาและศาลแขวงสงขลา ประเมินเบื้องต้นไม่มีค่าใช้จ่ายครับ
เพดานดอกเบี้ยและช่องทางร้องเรียนในบทความตรวจกับแหล่งข้อมูลสาธารณะเมื่อเดือนกันยายน 2569
